De Wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) verplicht zzp’ers om zich te verzekeren tegen langdurige arbeidsongeschiktheid. Het wetsvoorstel is ingediend op 23 maart 2026 en de verwachte invoering ligt rond 2030. De regeling biedt een basisuitkering tot maximaal het minimumloon met een wachttijd van twee jaar. Heb je vóór de peildatum al een private AOV, dan kun je gebruikmaken van gunstiger overgangsrecht.
Je bent zzp’er en je inkomen hangt volledig af van je inzet. Maar wat gebeurt er als je morgen uitvalt door ziekte of een ongeval? De overheid grijpt in met de Wet BAZ en verplicht een basisverzekering. Dat heeft gevolgen voor je financiële zekerheid én je keuzes vandaag. In dit artikel lees je wat de BAZ inhoudt, wat het kost en wat je nu verstandig kunt doen.
Wat is de Wet BAZ?
De Wet BAZ staat voor Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Dit is een publieke verzekering die bedoeld is als vangnet voor zzp’ers bij langdurige arbeidsongeschiktheid. De uitvoering ligt bij de Belastingdienst en het UWV. Je betaalt premie via je belastingaangifte en het UWV beoordeelt en keert uit. De regeling geldt voor ondernemers met winst uit onderneming. Het is nadrukkelijk een basisvoorziening en geen volledige inkomensverzekering. De dekking is beperkt tot het minimumloon en kent strikte voorwaarden.
Niet alle werkenden vallen onder deze wet. Directeur-grootaandeelhouders, resultaatgenieters en meewerkend partners vallen buiten de regeling.
Voor wie geldt de verplichte AOV?
De verplichte AOV geldt voor een specifieke groep ondernemers. Het is belangrijk om te weten of jij hieronder valt.
De regeling is wél van toepassing op:
- Zzp’ers en eenmanszaken
- VOF-firmanten
- IB-ondernemers met winst uit onderneming
De regeling geldt niet voor:
- DGA’s met een BV
- Resultaatgenieters
- Meewerkend partners
- Personen die al AOW ontvangen
Val je binnen de doelgroep, dan ben je straks verplicht om deel te nemen, tenzij je gebruikmaakt van een opt-out via een private AOV.
Wanneer gaat de verplichte AOV in?
De invoering van de Wet BAZ verloopt in stappen. Op 23 maart 2026 is het wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. Daarna volgt een periode van vragen, aanpassingen en goedkeuring door beide Kamers. De verwachting is dat de wet uiterlijk in 2026 wordt goedgekeurd vanwege Europese afspraken. De daadwerkelijke invoering staat gepland rond 2030. Dat lijkt ver weg, maar belangrijke keuzes moeten al eerder worden gemaakt. Het overgangsrecht en de peildatum spelen hierin een cruciale rol. Wie op tijd handelt, kan gunstigere voorwaarden behouden.
Wat kost de BAZ per maand?
De premie voor de BAZ is vastgesteld op 5,4% van je winst uit onderneming. Er geldt een maximum dat gebaseerd is op het minimumloon. In de praktijk komt dit neer op ongeveer €177 per maand. De premie is fiscaal aftrekbaar in box 1, wat de netto kosten verlaagt.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Stel dat je €40.000 winst per jaar maakt. Dan betaal je 5,4% premie, wat neerkomt op €2.160 per jaar. Dat is ongeveer €180 per maand, maar door het maximum betaal je iets minder.
De uiteindelijke netto last hangt af van je belastingschijf en persoonlijke situatie.
Wat krijg je terug als je arbeidsongeschikt raakt?
De BAZ biedt een uitkering van 70% van je winst, gebaseerd op het jaar vóór je arbeidsongeschiktheid. Er geldt echter een maximum: het minimumloon. De wachttijd is twee jaar. Dat betekent dat je de eerste 24 maanden geen uitkering ontvangt. Daarna beoordeelt het UWV of je nog in staat bent om gangbare arbeid te verrichten.
Dit is een belangrijk verschil met private verzekeringen. De beoordeling kijkt niet naar je eigen beroep, maar naar algemeen werk dat je nog zou kunnen doen. Belangrijke kenmerken van de uitkering:
- Maximaal het minimumloon, ongeacht je eerdere inkomen
- Geen uitkering bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
- Alleen uitkering als je geen minimumloon meer kunt verdienen
Dit betekent dat veel zzp’ers slechts een beperkt deel van hun inkomensrisico afdekken met de BAZ.
BAZ of private AOV — wat is slimmer?
De keuze tussen de BAZ en een private AOV bepaalt hoe goed je verzekerd bent. De BAZ biedt een basis, maar kent duidelijke beperkingen. Een private AOV geeft meer flexibiliteit. Je kiest zelf de wachttijd, het verzekerde bedrag en de voorwaarden. Ook wordt gekeken naar je eigen beroep in plaats van algemeen werk. Voor ondernemers met een inkomen boven het minimumloon is de BAZ vaak onvoldoende. De uitkering dekt slechts een deel van het werkelijke inkomen en start pas na twee jaar.
Een private AOV kan al uitkeren vanaf 25% arbeidsongeschiktheid en biedt vaak een hogere dekking. Door fiscale aftrek kan de netto premie vergelijkbaar zijn met de BAZ.
De kern is eenvoudig: de BAZ voorkomt armoede, maar beschermt je levensstandaard niet.
Overgangsrecht en de peildatum — wat moet je nu doen?
Wat is het overgangsrecht?
Het overgangsrecht bepaalt dat zzp’ers met een bestaande private AOV mogelijk niet verplicht deelnemen aan de BAZ. Dit heet de opt-out regeling.
Voorwaarden overgangsrecht
Je private AOV moet aan minimale eisen voldoen. Denk aan een eindleeftijd van minimaal 55 jaar en een wachttijd van maximaal twee jaar. Ook mag de uitkering niet beperkt zijn tot een korte periode. De verzekering moet op jouw naam staan als verzekerde. Alleen dan kom je in aanmerking voor het overgangsrecht.
Wanneer is de peildatum?
De exacte peildatum is nog niet vastgesteld. De verwachting is dat deze in 2026 wordt bepaald. Wie vóór deze datum een passende AOV heeft, behoudt meer keuzevrijheid. Dit maakt timing essentieel. Wachten kan betekenen dat je automatisch in het publieke systeem terechtkomt.
Wat als ik al een broodfonds of schenkkring heb?
Een broodfonds of schenkkring wordt niet erkend als vervanging voor de BAZ. Je kunt hiermee dus geen opt-out regelen. Wel kunnen deze oplossingen waardevol zijn als aanvulling. Ze helpen bijvoorbeeld om de wachttijd van twee jaar te overbruggen. Veel zzp’ers combineren een broodfonds met een private AOV met langere wachttijd. Dit verlaagt de premie en biedt toch bescherming.
FAQ
Is de verplichte AOV al ingegaan?
Nee, de wet is nog niet van kracht. Het wetsvoorstel is ingediend in maart 2026 en de invoering wordt rond 2030 verwacht.
Wat kost de verplichte AOV voor zzp’ers?
De premie bedraagt 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer €177 per maand. Deze premie is fiscaal aftrekbaar.
Kan ik de verplichte AOV weigeren?
Ja, via een opt-out met een private AOV. Deze moet wel voldoen aan de wettelijke voorwaarden.
Telt mijn broodfonds mee als verplichte AOV?
Nee, een broodfonds wordt niet erkend als alternatief. Het kan wel dienen als aanvulling.
Wat als ik geen AOV kan afsluiten vanwege medische redenen?
De BAZ accepteert iedereen zonder medische keuring. Dit maakt het een toegankelijk vangnet.
De Wet BAZ zorgt voor een minimale inkomenszekerheid, maar de dekking is beperkt. De wachttijd is lang en de uitkering laag. Tegelijk biedt het overgangsrecht kansen om betere voorwaarden vast te leggen. Wie nu actie onderneemt, behoudt meer controle over zijn financiële toekomst.
