Als zzp’er heb je bij arbeidsongeschiktheid geen automatisch recht op loondoorbetaling of een Ziektewet-uitkering. Zonder eigen voorziening valt je inkomen direct weg, terwijl vaste lasten doorlopen. Het wettelijke vangnet is beperkt tot de bijstand voor zelfstandigen (Bbz), die laag is en pas toegankelijk na het aanspreken van vrijwel al je vermogen. Daarom regelen de meeste zzp’ers zelf een vangnet, meestal via een AOV, een Broodfonds of een combinatie daarvan.
Wat gebeurt er met je inkomen als je als zzp’er uitvalt?
Bij ziekte, een ongeval of burn-out stopt je omzet meestal direct. Er is geen werkgever die je loon doorbetaalt en standaard heb je geen recht op een uitkering vanuit de overheid. Dit betekent dat je zelf verantwoordelijk bent voor:
- Je dagelijkse levensonderhoud
- Je huur of hypotheek
- Zakelijke en particuliere vaste lasten
Zonder vangnet kan dit binnen korte tijd leiden tot financiële problemen.
Welke overheidsregelingen zijn er voor arbeidsongeschikte zzp’ers?
Het sociale vangnet voor zelfstandigen is beperkt:
- Ziektewet: alleen beschikbaar als je je vrijwillig hebt verzekerd bij het UWV. Dit komt weinig voor.
- Bijstand voor zelfstandigen (Bbz): een tijdelijke uitkering op bijstandsniveau. Je komt alleen in aanmerking als je vrijwel geen spaargeld of vermogen meer hebt.
Deze regelingen zijn bedoeld als noodoplossing en bieden geen inkomenszekerheid op de lange termijn.
Welke oplossingen zijn er om inkomensverlies op te vangen?
De twee meest gebruikte oplossingen onder zzp’ers zijn:
Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Keert uit zolang je arbeidsongeschikt bent, vaak tot de pensioenleeftijd
- Je kunt meestal tot circa 80% van je inkomen verzekeren
- Premie is fiscaal aftrekbaar; uitkering is belast
- Inclusief medische beoordeling en vaak re-integratiebegeleiding
De AOV is de enige structurele oplossing voor langdurige arbeidsongeschiktheid.
Broodfonds (schenkkring)
- Financiële steun via schenkingen van andere zzp’ers
- Maximale uitkeringsduur: meestal 2 jaar
- Geen medische keuring
- Inleg is niet aftrekbaar; ontvangen schenkingen zijn doorgaans onbelast
- Je inleg blijft van jou en krijg je terug bij uitstappen
Een Broodfonds is vooral geschikt voor kortdurende ziekte of uitval.
Is een combinatie van AOV en Broodfonds verstandig?
Veel zzp’ers kiezen voor een combinatie:
- Een Broodfonds voor de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid
- Een AOV met een wachttijd van 2 jaar
Deze aanpak verlaagt de premie van de AOV aanzienlijk en biedt toch bescherming tegen langdurige inkomensuitval.
Welke factoren bepalen wat het beste bij jou past?
De juiste oplossing verschilt per persoon. Belangrijke factoren zijn:
- Je beroep: fysiek of mentaal belastend werk beïnvloedt risico en premie
- Je vaste lasten: hoeveel inkomen heb je minimaal nodig?
- Je financiële buffer: hoeveel kun je zelf opvangen?
- Je budget: wat kun en wil je maandelijks betalen voor zekerheid?
Er bestaat geen standaardoplossing; maatwerk is essentieel.
Conclusie
Als zzp’er loop je bij arbeidsongeschiktheid een groot financieel risico als je niets regelt. Het wettelijke vangnet is beperkt en pas beschikbaar in noodsituaties. Met een AOV, een Broodfonds of een combinatie daarvan kun je je inkomen beschermen en financiële rust creëren tijdens ziekte of herstel.
FAQ
Heb je als zzp’er recht op een uitkering bij ziekte?
Nee, standaard niet. Alleen met een eigen verzekering of via een Broodfonds heb je inkomen bij arbeidsongeschiktheid.
Is een Broodfonds voldoende als vervanging van een AOV?
Nee, een Broodfonds biedt alleen tijdelijke steun. Voor langdurige arbeidsongeschiktheid is een AOV noodzakelijk.
Is een AOV verplicht voor zzp’ers?
Op dit moment niet, maar er zijn plannen voor een verplichte basisverzekering. De exacte invulling is nog onderwerp van politiek debat.
Kun je arbeidsongeschiktheid volledig zelf opvangen met spaargeld?
Voor korte periodes soms wel, maar voor langdurige uitval is het voor de meeste zzp’ers financieel niet haalbaar.
